Het is belangrijk om kristallen goed te verzorgen en te reinigen, want alleen op deze manier zijn kristallen efficiënte ontvangers en zenders van energieën. Als je ze niet regelmatig reinigt, raken de meeste verzadigd en kunnen ze hun werk niet meer doen, al zijn er ook kristallen die zichzelf reinigen.
 
Edelstenen reinigen en opladen:
Positieve energie die de steen aan zijn omgeving afgeeft moet regelmatig aangevuld worden (opladen van de steen) en negatieve energie die de steen in zich opgenomen heeft uit zijn omgeving moet ontladen worden (reinigen van de steen). Nadat een edelsteen in je bezit komt, is het verstandig om de steen voor je hem gaat gebruiken of bij je gaat dragen even grondig te reinigen en op te laden. Ook als de steen dof lijkt te worden of als er barstjes in komen, is dit een teken dat de steen gereinigd en opgeladen moet worden. Hoe vaak je vervolgens de steen reinigt en oplaadt hangt af van de steen en waarvoor je hem gebruikt. Je eigen gevoel hierbij is dus heel belangrijk. Als je gevoelig bent voor de energie van je steen, laat je dan vooral leiden door de steen zelf. Voel je dat de werking van de steen minder wordt of heeft de steen veel negatieve energie opgenomen, verzorg de steen dan op dat moment. Als algemene richtlijnen zou je kunnen aanhouden dat als je een steen gebruikt voor een healing-sessie je hem ervoor en erna reinigt. Als je een steen bij je draagt of er mee mediteert voor de werking is het verstandig om hem minimaal 1 keer per maand te reinigen en op te laden, afhankelijk van hoe intensief de energie van de steen gebruikt wordt.

Reinigen of ontladen:
Edelstenen nemen negatieve energie uit hun omgeving op. De mate waarin dit gebeurt verschilt per steen. Sommige stenen, zoals citrien en kyaniet, reinigen zichzelf en hoeven over het algemeen niet extra gereinigd te worden. Sommige andere stenen, zoals toermalijn en barnsteen, nemen veel energie op en moeten dus vaker gereinigd worden. Er zijn verschillende methodes om stenen te reinigen. Welke methode het meest geschikt is, verschilt ook weer per steen. Hieronder volgt een overzichtje van de meest gebruikte reinigingsmethoden. Voor al deze methoden is het belangrijk om de intentie mee te geven dat je de steen grondig wilt reinigen en ontdoen van alle opgenomen negatieve lading.
- Koud stromend water
- Zout
- Aarde
- Hematiet
- Amethist cluster of geode
De eerste methode om een steen te reinigen is door hem minimaal vijf minuten onder koud stromend water te houden. Dit kan gewoon onder de kraan maar natuurlijk ook in een beekje. Het is belangrijk dat het water niet warm is want hierdoor kunnen er scheurtjes en barstjes in de steen ontstaan. Dit is één van de snelste reinigingsmethoden maar niet geschikt als grondige reiniging. Voor een grondige reiniging leg je de steen 24 tot 48 uur in een glazenkom met koud water. Stenen die ijzer bevatten kunnen oxideren als ze lang in water staan. Stenen zoals haliet en seleniet lossen op. Lapis lazuli, malachiet, angeliet en turkoois zijn poreus en kun je beter in zout of de aarde reinigen. Zout is een krachtige reiniger. De steen begraaf je in het zout ongeveer 24-48 uur. Ook door een steen in de aarde te stoppen kan hij zijn negatieve lading kwijt raken. Dit is een hele zacht werkende methode die eigenlijk voor alle stenen veilig gebruikt kan worden. Stop de steen minstens 24 uur in de grond. Hoe langer je steen in de aarde laat zitten, hoe grondiger de reiniging. Een andere veilige en zachte reiniging is door stenen in een schelp of bakje met hematiet steentjes te plaatsen. Hematiet neemt de negatieve lading uit de steen op. Laat de steen tenminste 24 uur op de hematiet liggen. Amethist tenslotte is een uitstekende steen om andere stenen mee te reinigen. Door een steen een uur of twaalf in een amethistgeode of op een amethistcluster te leggen wordt deze vanzelf gereinigd. Het liefst in een geode, aangezien je deze zeer zelden hoeft te reinigen en de steen totaal omringd is met de energie van de amethist en daardoor nog dieper gereinigd wordt. Een amethistcluster moet je daarentegen na iedere reiniging zelf ook even goed reinigen.

Opladen:
Edelstenen hebben een positieve werking door hun energie af te geven aan hun omgeving of aan hun drager. Deze energie moet regelmatig weer aangevuld worden voor een optimale werking. Door een steen op te laden kan (de intensiteit van) de werking worden vergroot of versterkt. Hieronder volgen de meest gebruikte methodes
om edelstenen op te laden.
- Maanlicht
- Zonlicht
- Bergkristal
Door de steen minimaal 1 nacht in het maanlicht te leggen (dit kan gewoon achter glas), wordt de natuurlijke energie van de steen weer aangevuld. Dit is een hele zachte en veilige methode om stenen op te laden. Bijzonder geschikt hiervoor is natuurlijk volle maanlicht! Ook met zonlicht kan een steen opgeladen worden. Dit licht is echter veel intensiever en lang niet alle stenen kunnen hier tegen en kunnen hun kleur verliezen onder invloed van (fel) zonlicht. Probeer het licht rond de middag, wanneer het zonlicht op haar felst is, te vermijden. Het licht tijdens zonsopgang of -ondergang is een stuk zachter. Voor de volgende stenen geldt dat ze beter niet in het zonlicht opgeladen kunnen worden omdat ze dan verkleuren, o.a.: amethyst, aquamarijn, aventurijn, beryl, celestien, fluoriet, kunziet, larimar, malachiet, opaal, rozekwarts, seleniet, toermalijn, turkoois. Tenslotte kan een steen op een hele zachte en veilige manier worden opgeladen door hem op een bergkristal cluster, of nog beter in een geode of in een schelp of bakje met bergkristal steentjes te leggen. Laat de steen minimaal 24 uur liggen. Let op dat je de bergkristal zelf regelmatig reinigt (bergkristal kan heel goed onder stromend water gehouden worden).
 
Activeren:
Zodra je een kristal activeert, stemt de steen zich af op je energiepatroon of dat van de persoon waarvoor het kristal is.
Ga rustig zitten en neem, na het reinigen, het kristal in je handen, focus je aandacht op het kristal. Stel je intentie vast om dit kristal af te stemmen op jou energie. Vraag of het wezentje in de steen jou wil helpen, je kunt hierbij ook een specifiek doel beschrijven, maar dit hoeft niet.
Het programmeren van kristallen helpt ze efficiënter te laten werken. Omdat kristallen op zich zeer krachtige ‘wezens’ zijn, dient je ze met respect te benaderen, en dan zullen ze maar al te graag met je willen samen werken.
 
Lege kristallen:
Ondanks alle zorg voor je kristallen kan het gebeuren dat een kristal leeg raakt of stuk gaat. Deze kristallen zijn niet meer te redden door ze te reinigen of op te laden. Mocht het kristal leeg zijn, geef het dan met een liefdevol en dankbaar gebaar terug aan moeder aarde.